Intro
Op zoek naar de juiste retro handheld: wat ik heb geleerd na een half jaar testen
Toen ik voor het eerst begon met het zoeken naar een retro handheld, was het doel simpel: een apparaat waarmee ik snel een game kon spelen, dat in mijn zak paste en geschikt was voor zowel Game Boy- als SNES-spellen. Maar ondanks dat het een simpele zoektocht leek, ontdekte ik al snel dat er een enorm aanbod was, en ik belandde diep in de wereld van emulatie-handhelds. Ik heb inmiddels meer dan 20 verschillende devices getest en na een half jaar experimenteren heb ik een boel waardevolle inzichten opgedaan.
Ik weet hoe overweldigend het aanbod kan zijn, dus ik wil mijn kennis met je delen. Als je niet dezelfde hoeveelheid tijd en moeite wilt steken in het uitzoeken van de perfecte handheld, ben je hier aan het juiste adres. In deze gids deel ik mijn ervaringen en geef ik je tips om de juiste keuze te maken, zonder dat je door de wirwar van specs en meningen hoeft te ploegen.
De keuze in device-oriëntatie
TL;DR
Horizontaal: Comfortabel voor langere sessies, fijn bij games met veel knoppen.
Verticaal: Nostalgisch, compact, perfect voor kortere sessies.
Clamshell: Beschermd en draagbaar, maar soms kwetsbaar qua scharnier.
De eerste keuze is wellicht het vinden van de juiste oriëntatie handheld. Zelf begon ik mijn zoektocht met een bias richting verticale handhelds. Waarschijnlijk omdat ik als kind altijd op Game Boys heb gespeeld, tot aan de Game Boy Color. Dat zijn verticale handhelds, ofwel ‘staande’ consoles.
Ik zal je hier meteen bij vertellen dat dit niet per se de meest ergonomische handhelds zijn. Vooral als je systemen wilt spelen waarbij flink gebruik wordt gemaakt van R- en L-knoppen. Zo heb ik geprobeerd om Street Fighter te spelen op mijn Miyoo Mini Plus, maar dat vind ik echt onspeelbaar.
Verticale handhelds
Als je voor een van deze retro handhelds gaat, zijn er veel voor- en nadelen. Wat is er cooler dan een oldskool Game Boy? Niets toch? Dit type device is perfect om mee te nemen, en als je er games op speelt die een simpele knoppenlayout gebruiken, is dit oriëntatie ideaal. Platformers van bijvoorbeeld de Sega, NES en SNES speel je er geweldig op. Ook systemen zoals de NeoGeo zijn, mits je een analoge stick hebt, zeer geschikt voor deze devices.
Daarnaast kun je ze makkelijk in je broekzak stoppen. Dit is waar mijn Miyoo Mini Plus een groot deel van zijn leven heeft doorgebracht. Inmiddels ben ik aan mijn volgende portable toe: de TrimUI Brick. Die leeft vooral in de binnenzak van mijn jas of in een vakje van mijn rugzak. Het is een iets meer premium device, en daardoor heb ik het gevoel dat ik er wat zuiniger mee om moet gaan.
Maar de Game Boy-lookalikes hebben zeker ook nadelen. Zoals ik al zei: voor sommige games zitten de knoppen gewoon niet lekker. Ook vind ik dat een verticale handheld met twee sticks er vaak een beetje “raar” uitziet. De plaatsing van joysticks is soms gewoon vreemd. En wat ik vaak lees op forums: voor mensen met grotere handen zijn ze niet per se comfortabel.
Horizontale handhelds
Ik zou zeggen dat deze systemen zeer geschikt zijn voor de meeste stijlen van games. Net als een goede joystick voor je PS5 zijn deze handhelds meestal perfect ingericht om comfortabel vast te houden. Een populaire keuze in mijn webshop is dan ook de TrimUI Smart Pro, maar ook de Anbernic RG40XXH doet het goed.
Games met geavanceerde cameracontrols worden veel toegankelijker met deze devices. Denk aan FPS- of third-person-games. Op veel horizontale handhelds zit vaak niet eens een joystick, dus dan ben je snel beperkt.
Zijn deze consoles dan perfect voor games onderweg? Nee. Ze zijn vaak een stuk groter en niet per se handig om mee te nemen in je zak. Al hangt dat natuurlijk af van je keuze. De RG34XX past bijvoorbeeld prima, maar heeft dan weer geen joysticks.
Clamshell
En natuurlijk is er ook nog de derde optie: de clamshell. Hoewel minder populair dan de andere twee, biedt deze vormfactor zeker voordelen. Van nature is het scherm beschermd omdat hij dichtvouwt. Dit maakt ze enorm geschikt om mee te nemen — je gooit hem gewoon in je tas, no problem.
Ik vind het een nostalgisch design. Apparaten zoals de Miyoo Mini Flip doen me denken aan de consoles uit de jaren 2000. Denk aan de Game Boy Advance SP of de Nintendo DS. Ze hadden een coole sci-fi-vibe; die retro-futuristische esthetiek spreekt mij enorm aan.
Een groot nadeel is dat ze regelmatig scharnierproblemen hebben. Fabrikanten vinden na een paar iteraties echter vaak oplossingen. Bijvoorbeeld bij Anbernic: de RG35XXSP was geplaagd door kinderziektes, scharnierproblemen, batterijen die te warm werden en oplaadproblemen, maar bij de laatste versies zijn deze issues weggewerkt. In het segment handhelds onder de 100 euro is dit misschien wel de beste clamshell.
Pocketability: welke maat handheld past bij jou?
Nadat je hebt gekozen voor een vormfactor, is het slim om stil te staan bij het formaat van het device. De grootte bepaalt niet alleen of het makkelijk in je zak past, maar ook hoe comfortabel het gamen zelf is. In mijn zoektocht, en na het testen van 20+ handhelds, ben ik tegen een paar categorieën aangelopen.
Compact (super pocketable)
Dit zijn echt de kleintjes. Denk aan handhelds zoals de Miyoo Mini Plus of de TrimUI Smart. Deze devices zijn zo klein dat ze zonder problemen in je broekzak passen, een beetje zoals je telefoon.
Toen ik mijn Miyoo Mini Plus meenam op vakantie, vergat ik soms zelfs dat hij in mijn jaszak zat. Ideaal om tussendoor snel een potje Mario te spelen. Ondanks het 3,5-inch scherm valt de MM+ wat mij betreft toch in de categorie compact; de scherm-tot-behuizingverhouding is indrukwekkend. Dankzij de ultradunne bezels loopt het scherm bijna door tot aan de randen.
Kenmerken:
Superdraagbaar
Ideaal voor korte speelsessies
Minder geschikt voor games die veel knoppen of sticks vereisen
Schermformaten tot 3,5 inch
Als je vooral onderweg speelt en je handheld altijd bij je wilt hebben, is dit echt een topkeuze.
Middelgroot (pocketable)
Hier vallen handhelds onder zoals de Anbernic RG35XX. Iets groter en breder, maar met een duidelijk betere grip en meer ruimte voor grotere schermen en comfortabelere knoppen.
Zelf gebruik ik mijn Anbernic RG40XXV vaak als ik weet dat ik langere tijd moet reizen, bijvoorbeeld in de trein. Het apparaat past nog net in de binnenzak van mijn jas of een wat lossere broekzak, maar voelt net iets serieuzer aan dan de superkleintjes.
Kenmerken:
Nog redelijk draagbaar
Comfortabeler voor langere speelsessies
Meestal schermformaten tussen de 3,5 en 4 inch
Beter voor systemen zoals SNES, GBA en PS1
Als je zowel onderweg als thuis comfortabel wilt gamen, zit je hier perfect.
Groot (niet pocketable)
Denk aan modellen zoals de Anbernic RG405M, Retroid Pocket 4 Pro of zelfs de Nintendo Switch Lite. Deze apparaten zijn echt ontworpen voor serieuze gamingsessies. Niet iets wat je even snel in je broekzak steekt.
Wel gaat mijn Switch regelmatig mee in de trein of de auto.
Kenmerken:
Niet geschikt voor broek- of jaszakken
Biedt grotere schermen en veel betere ergonomie
Meestal schermformaten van 4,5 inch en groter
Perfect voor lange speelsessies en modernere emulatie, zoals PSP en Dreamcast
Mijn tip: bedenk eerst hoe vaak je écht onderweg gaat gamen. Als je vooral thuis speelt of je handheld meeneemt in een rugzak, kun je gerust voor een grotere handheld kiezen. Wil je echt een ‘altijd bij je’-device? Dan ga je gegarandeerd het meeste plezier hebben van een ultracompact model zoals de Miyoo Mini Plus.
Besturingssystemen: ingewikkeld? Hierna niet meer.
Toen ik begon met het testen van retro handhelds, dacht ik dat de hardware de belangrijkste keuze was. Maar al snel ontdekte ik dat de software minstens zo bepalend is voor je game-ervaring. Het besturingssysteem bepaalt hoe soepel je games draaien, hoe overzichtelijk je menu’s zijn en hoeveel je kunt tweaken.
OnionOS – voor de Miyoo Mini en Miyoo Mini Plus
TL;DR: Sleep en resume… that’s it… amazing!
Toen ik OnionOS ontdekte ging er een wereld voor me open. Deze software tilt de gebruikservaring naar een hoger niveau. Denk aan snelle laadtijden, automatische save states en een intuïtieve interface. Met de aan/uit-knop zet je het device in slaapstand en kun je direct verdergaan waar je was gebleven.
Ook waardeer ik de mogelijkheid om je systeem volledig naar wens aan te passen. Van thema’s tot sneltoetsen: OnionOS maakt het allemaal mogelijk. Als je een Miyoo Mini of Mini Plus hebt, is dit OS een no-brainer.
MinUI – minimalistisch en snel
TL;DR: Simpel, strak en snel.
Toen ik de Anbernic RG35XX testte, kwam ik in aanraking met MinUI. Deze launcher is ontworpen met eenvoud en snelheid in gedachten. Geen overbodige poespas, maar een strakke interface die doet wat hij moet doen.
Wat ik fijn vind aan MinUI is de directe toegang tot je games en de soepele navigatie. Het is ideaal als je houdt van een clean en functioneel design zonder afleiding. Je ROM- en BIOS-bestanden zet je eenvoudig in een map waarna MinUI de rest regelt.
NextUI – MinUI met een flinke upgrade
Na een tijdje met MinUI gewerkt te hebben op mijn TrimUI Brick, was ik benieuwd wat er nog meer mogelijk was. Toen ontdekte ik NextUI, een echte upgrade bovenop MinUI.
Het combineert de vertrouwde snelheid van MinUI met een uitgebreidere gebruikersinterface, betere themamogelijkheden en extra features zoals een geavanceerde favorietenlijst, betere batterijweergave en ondersteuning voor meerdere skins.
Wat ik zelf prettig vond, was hoe makkelijk je tussen lijsten en consoles kunt schakelen. Het voelt net even moderner, zonder log of ingewikkeld te worden. Als je MinUI al fijn vindt maar net wat meer zoekt qua gebruiksgemak en looks, is NextUI een aanrader.
MuOS voor de puristen
TL;DR: Ziet er simpel uit, maar kan veel.
Op de Anbernic RG35XX Plus besloot ik MuOS te proberen. Deze firmware is gebaseerd op RetroArch en richt zich op gebruikers die een pure en ongecompliceerde ervaring zoeken.
MuOS biedt een minimalistische interface zonder afleiding, maar onder de simpele menu’s zitten veel customizationopties. Van skins tot sleep-resume en de mogelijkheid om voor verschillende games een andere BIOS te gebruiken.
Wat is de beste keuze?
Pfff… een beetje veel info, hè? Mocht je de weg kwijt zijn geraakt, dan heb ik hier een paar persoonlijke aanraders.
Is je keuze op horizontaal gevallen? Dan is de TrimUI Smart Pro een goede optie in combinatie met CrossMix-OS.
Liever een verticale handheld? Ga dan voor een Miyoo Mini Plus met OnionOS, of voor de meer premium TrimUI Brick.
Clamshell? De RG35XXSP is zeker de beste optie totdat de Miyoo Flip wat solider wordt.
Heeft deze guide je geholpen? Deel hem vooral op social media. Mocht je een vraag of opmerking hebben, laat het weten in de comments of stuur een e-mail.
Bedankt voor het lezen en laten we de community samen geweldig maken!
Shout-out naar RetroReady.nl. Voor eerlijke reviews over vrijwel alle retro handhelds kun je daar terecht. En natuurlijk: ben je op zoek naar een nieuwe emulatiehandheld, originele console of gemodde console, bekijk dan ook de RetroGear-webshop.
— Jorne