Introductie
“Retro gaming, ook wel classic gaming of old school gaming genoemd, is het spelen en verzamelen van computers, consoles en videogames uit eerdere decennia.” Aldus Wikipedia.
In deze blog ontdek je wat retro gaming is. Wat maakt iets retro of classic? Ook bekijken we oppervlakkig de computers en consoles die als retro beschouwd mogen worden.
Wat vind jij de grens van retro gaming? Voor mijn gevoel is retro alles tot en met de PlayStation 1 en wellicht de GameCube. Volgens ChatGPT is een console retro na 25 jaar, wat zou betekenen dat de originele Xbox binnenkort retro is. Voor mij is dat bijzonder om voor te stellen. Ik kan me nog goed herinneren dat ik Ninja Gaiden uitspeelde op “Path of the Mentor – Very Hard”, om er vervolgens achter te komen dat er ook een nog zwaardere moeilijkheidsgraad bestond XD
Dat brengt ons bij het volgende onderdeel: oude games zijn moeilijk…
Games
Als je nu een oude game oppakt en merkt dat je er niet meer zo goed in bent als vroeger, zou je misschien denken dat je minder goed bent geworden. Dat gevoel zullen veel mensen herkennen. Toch gaat dit niet altijd op: inmiddels zijn we vaak meer game-literate geworden. Daarmee bedoel ik dat je sneller doorhebt wat een game van je verwacht: hoe de besturing werkt, hoe de moeilijkheidsgraad wordt opgebouwd en waarom een bepaald stuk expres lastig is gemaakt. Vroeger speelde je gewoon en hoopte je het te halen. Je leerde levels uit je hoofd en ontwikkelde muscle memory. Nu zie je eerder de patronen en bedoelingen achter het ontwerp.
Wat nu vooral opvalt, is dat oude games weinig Quality of Life-verbeteringen bevatten. QoL zijn kleine verbeteringen die het fijner maken om een game te spelen, bijvoorbeeld betere besturing. Een mooi voorbeeld is hoe ontwikkelaars in de begindagen van 3D nog zochten naar de beste manier om met camerabesturing om te gaan. Denk aan niet- of juist wel-inverted besturing, semi-automatische camera’s of de beruchte C-knop-camera van de Nintendo 64. Inmiddels is daar veel aan verbeterd en is er een industriestandaard ontstaan. Meer weten over QoL? Bekijk deze blog over Quality of Life.
De cyclustijd in oude games is soms ook erg meedogenloos. Denk aan Ghosts ’n Goblins: een paar foutjes en je begint weer helemaal opnieuw. Veel van deze games waren oorspronkelijk ontworpen om je kwartjes afhandig te maken in de arcade. Moderne games doen dit vaak niet meer; je hebt de game al gekocht en er valt geen extra geld meer te verdienen. Als er wel meedogenloze elementen in zitten, is de cyclustijd vaak zo kort dat het niet frustrerend wordt. Denk aan Super Meat Boy of Celeste.
Er zijn nog steeds games die deze moeilijkheidsgraad in ere houden, zoals de FromSoftware Souls-serie en verwante games. Ook daar zijn QoL-verbeteringen gedaan, zodat spelers die een game niet volledig alleen kunnen uitspelen hulp kunnen inschakelen.
Hardware
Moderne hardware
TL;DR: Ook emulatie-apparaten brengen enorme QoL-verbeteringen.
Het herbeleven van oude games op moderne hardware is geweldig. Denk aan prachtige schermen met resoluties die een perfecte veelvoud zijn van de oorspronkelijke schermen. Hierdoor kunnen we oude games beleven met een kwaliteit die vroeger ondenkbaar was.
Moderne hardware stelt ons in staat om urenlang te spelen en op te laden met USB-C. Geen zorgen meer over batterijen. Het gemak is geweldig: denk aan de Miyoo Mini Plus met OnionOS of de modernere TrimUI Brick met NextUI. Sleep en resume? Echt geweldig.
Natuurlijk heeft emulatie beperkingen. Het is nooit exact hetzelfde als spelen op een originele chip. Soms zijn er vreemde bugs of draait een game net te snel of te langzaam. En hoewel CRT-schermen technisch inferieur zijn, geven ze games een bepaalde charme: ze zijn er immers voor ontworpen.
Originele hardware
Een andere manier om oude games te beleven is op originele hardware. Daar loop je echter vrij snel tegen setup-problemen aan. Denk aan een One-Chip-SNES, een retrobright-behandeling, een 4K HDMI-scaler, Bluetooth-controllers, cartridges, kabels en adapters. Het resultaat kan fantastisch zijn, maar de voorbereiding kost tijd.
Een oude console aansluiten op een moderne televisie betekent vaak dat je een analoog signaal moet omzetten naar HDMI. Dan kom je al snel in de rabbit hole van scalers terecht. De RetroScaler is een relatief goedkope en degelijke oplossing. Gebruik wel altijd goede kabels.
Gemodde originele hardware
Niets speelt fijner dan een originele Game Boy. De Pocket en Color hebben bijvoorbeeld een enorm fijne D-pad. Door originele hardware te modden, haal je die ervaring naar het heden.
Er is een community ontstaan van creatievelingen: sommigen modden originele hardware, anderen ontwikkelen mods en weer anderen produceren ze op grotere schaal. Denk aan HDMI-mods, custom shells, gouden knoppen en ongelooflijke creaties.
Dit is het beste van twee werelden: de originele chip met moderne luxe. Denk aan schermen met backlight, oplaadbare batterijen via USB-C en transparante shells die het vakmanschap van de originele hardware laten zien.
Generaties
Een Redditor met de naam Iamn0man kwam met een briljante theorie: consoles opdelen in geologische tijdperken.
Precambrium (tijdperk van het eerste leven)
Eerste generatie (Pong): elektronische spelletjes op je tv zijn een ding.
Paleozoïcum (antiek leven)
Tweede generatie (Atari 2600): tientallen tot honderden games op één apparaat.
Derde generatie (NES): 8-bit en sprites.
Vierde generatie (Mega Drive): 16-bit power.
Mesozoïcum (midden-leven)
Vijfde generatie (PS1): 3D-gaming.
Zesde generatie (Xbox): betere 3D.
Kenozoïcum (nu)
Zevende generatie (PS3): altijd online en microtransacties.
Achtste generatie (PS4): mooier beeld en geluid.
Negende generatie (PS5): remasters en VR als serieuze optie.
Retro PC Gaming
Waar consoles een relatief overzichtelijke ontwikkeling doormaakten, voelde pc-gaming altijd als het Wilde Westen: vol briljante innovaties én frustrerende configuraties.
Software
Shareware en klassiekers
Installeren was een avontuur op zich. Op de vlooienmarkt kon je op zoek gaan naar diskettes met games als Jazz Jackrabbit, Jill of the Jungle of Doom II. Thuis begon dan het echte werk: installeren. Als bij diskette drie van vier bleek dat die ene diskette corrupt was, kon je weer helemaal opnieuw beginnen. Toch was die hele ervaring – zoeken, uitpakken en hopen dat het werkte – magisch.
LAN-party’s en multiplayermagie
Nog voordat online gamen normaal was, waren er LAN-party’s. Je verzamelde je pc-kast, tilde een loodzware CRT-monitor de auto in en bouwde samen de set-up op. Urenlang kabels trekken, IP-adressen instellen, games installeren en dan eindelijk los in Quake III, Unreal Tournament of Counter-Strike 1.6. Dit was gamen op z’n rauwst en gezelligst.
Mods en user-generated content
PC-gaming draaide niet alleen om spelen, maar ook om maken. Games konden worden aangepast met configuratiebestanden of complete conversies. Zo werd Half-Life de basis voor Counter-Strike en ontstond uit Warcraft III de geboortegrond van DOTA. Er zat enorm veel creativiteit in de community.
Emulatie en DOSBox
Je kunt op zoek gaan naar een mooie 486-pc, maar voor wie het iets makkelijker wil maken zijn tools als DOSBox, PCem en ScummVM handig. Daarmee draai je klassiekers op moderne hardware, zonder gedoe met corrupte floppies. Klassiekers herbeleven kan bijvoorbeeld via playdosgames.com.
Wat mensen vinden van retro gaming?
Retro gaming is een containerbegrip. Sommigen vinden alles tot en met de vierde generatie retro, anderen rekenen ook de PS2 en originele Xbox mee. Voor sommige spelers draait retro gaming om nostalgie, terwijl anderen oude games juist nu pas ontdekken.
Sommigen zweren bij originele hardware, anderen kiezen voor moderne gemakken zoals USB-C, sleep/resume en heldere schermen. Beide manieren hebben hun charme.
“I miss a time when games were games, not movies. Where skill and reflexes mattered.”
Aanvulleningen?
Er zijn natuurlijk nog duizend dingen die niet in deze blog beschreven zijn. Denk aan arcades en tientallen consoles die hier niet aan bod kwamen. Voel je vrij om deze blog aan te vullen in de reacties.
Mocht je deze blog leuk vinden, deel hem dan gerust.
-xxx-
Jorne